logo recbt


   Θυγατρικό εκπαιδευτικό κέντρο του Ινστιτούτου Albert Ellis   

Διαταραχές Τικ σε Παιδιά

 


Τι προκαλεί τα τικς:

Η αιτιολογία των κινητικών τικς δεν είναι πλήρως κατανοητή αν και η έρευνα έχει προτείνει ότι υπάρχει γενετική βάση στις οικογένειες. Άλλη έρευνα έχει προτείνει ότι τα συνεχή κινητικά τικς και τα η παραγωγή ηχητικών τικς σχετίζονται με χημικές ανισορροπίες του νευροδιαβιβαστή της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο.

Πορεία και Πρόγνωση:

■ Το 5% των παιδιών εκδηλώνουν τικς σε κάποια στιγμή της ζωής τους.
■ Τα τικς είναι 3 με 4 φορές πιο συχνά στα αγόρια παρά στα κορίτσια (κάτι που συχνά επηρεάζεται από τον τρόπο μέτρησης και από τον πολιτισμό)
■ Εάν τα τικς είναι χρόνια και έχουν εμφανιστεί από την αρχή της ζωής του παιδιού, τότε αναμένεται ότι θα έχουν χειροτερέψει στην ηλικία των 10 ετών.
■ Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, τα τικς είναι προσωρινά και φεύγουν από μόνα τους. Σε μερικά παιδιά, όμως, τα τικς επιμένουν με το πέρασμα του χρόνου και γίνονται πιο σύνθετα και σοβαρά.
■ Δεν υπάρχει συγκεκριμένο διαγνωστικό τεστ (πέρα από τη συστηματική παρατήρηση ως μέθοδο εντοπισμού τους) για τον εντοπισμό των τικς.

Τι να κάνετε εάν το παιδί σας έχει αναπτύξει τικς:

■ Μην επιπλήξετε το παιδί σας για τα τικς, δεν το κάνει επίτηδες.
■ Μην προσπαθήσετε να σταματήσετε το παιδί σας από το να κάνει επαναλαμβανόμενες κινήσεις ή ήχους επειδή αυτό θα επιφέρει επιπλέον στρες στο παιδί και θα χειροτερεύσει τα τικς.
■ Όταν είναι εφικτό, αγνοήστε το τικ επειδή η προσοχή που δίνουμε σε αυτό μπορεί να το χειροτερεύσει.
■ Διαβεβαιώστε το παιδί σας ότι δεν υπάρει κάποιο λάθος από την πλευρά του όσον αφορά τα τικς και ότι δεν υπάρχει λόγος να ντρέπεται γι’αυτά.
■ Σε περίπτωση που τα τικς επιμένουν και διαταράσσουν την καθημερινή λειτουργικότητα του παιδιού, επισκεφθείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας εκπαιδευμένο στην ψυχοθεραπεία. Ιδιαίτερα όταν το παιδί παρουσιάζει συναισθηματικά προβλήματα θυμού, άγχους, κατάθλιψης και όταν θέλει να βλάψει τον εαυτό του.

Διαχείριση των τικς στο σχολείο

■ Όταν τα τικς είναι εμφανίζονται στο σχολείο, νέες απαιτήσεις τίθενται για το παιδί. Ωστόσο, πολλά εξαρτώνται από το επίπεδο συνεργασίας των γονέων με το σχολείο όσον αφορά την υποστήριξη και την ομαλή προσαρμογή του παιδιού με διαταραχή τικ στο σχολείο.
■ Μιλήστε στο δάσκαλο του παιδιού για το τικ και ζητήστε του να συνεργαστείτε στη διαχείριση των τικς μέσα στην τάξη ή έξω στο προαύλιο.
■ Συνεργαστείτε με το διευθυντή και το εκπαιδευτικό προσωπικό του σχολείου για την εκπαίδευση των άλλων παιδιών σχετικά με τα τικς (ειδικότερα των παιδιών της τάξης του παιδιού σας) έτσι ώστε να είναι ενήμερα για την κατάσταση του παιδιού και να το βοηθούν στην προσπάθεια που κάνει για να τα διαχειρίζεται.
■ Πείτε στο παιδί σας να εξηγεί στους άλλους τι του συμβαίνει, δηλαδή να εξηγεί τι είναι τα τικς στα άλλα παιδιά και στους ενήλικες. Αυτό θα συμβάλλει πάρα πολύ στη μείωση του στρες και του άγχους του παιδιού.


Τι άλλο μπορώ να κάνω για να βοηθήσω το παιδί μου να ελέγξει τα τικς;

■ Εντοπίστε πιθανά μέρη, καταστάσεις ή σκέψεις που πυροδοτούν τα τικς. Προσπαθήστε είτε να τις αποφύγετε, αν δεν είναι διαχειρίσιμες, είτε να τις διαχειριστείτε, ειδικότερα αν πρόκειται για σκέψεις. Όσον αφορά τις σκέψεις του παιδιού οι οποίες πυροδοτούν τα τικς (για παράδειγμα μια σκέψη που χειροτερεύει τα τικς είναι «Πάλι τα ίδια, ξαναέκανα τικ, δε θα φύγει ποτέ αυτό και πρέπει να φύγει για πάντα»), η Λογικοθυμική Θεραπεία μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά τα παιδιά να ξεφορτωθούν σκέψεις σαν την παραπάνω βοηθώντας τους να υιοθετήσουν μια υγιέστερη σκέψη (π.χ. «Πάλι τα ίδια, ξαναέκανα τικ αλλά ξέρω ότι αυτό μπορεί και να μη φύγει ποτέ τελείως οπότε θα πρέπει να μάθαω να ζω με αυτό»). Στη δεύτερη περίπτωση τα παιδιά θα αισθάνονται καλύτερα και θα μπορούν να συνεχίζουν τη δουλειά που κάνουν εκείνη τη στιγμή χωρίς δεύτερες σκέψεις.
■ Άλλες θεραπευτικές μέθοδοι και τεχνικές που μπορούν να βοηθήσουν είναι η προοδευτική μυοχαλάρωση, η σωματική άσκηση, η απόσπαση, η αντιστροφή της συνήθειας και η προληπτική έκθεση σε συνθήκες στρες σε συνδυασμό με τη λογικοθυμική θεραπεία.
■ Η λήψη φαρμάκων συνίσταται στο σύνδρομο Tourette και σε περιπτώσεις όπου τα τικς προκαλούν σοβαρή αναστάτωση και παρακωλύουν την ανάπτυξη και την καθημερινή λειτουργικότητα και ζωή του παιδιού. Αυτό αποφασίζεται πάντα με βάση τη διάγνωση, την ξεχωριστή περίπτωση του κάθε παιδιού και τη συνεργασία της οικογένειας.

Να θυμάστε ότι τα τικς δεν είναι ηθελημένα. Ακόμ κι αν το παιδί σας μερικές φορές μπορεί να ελέγξει ένα τικ, είναι ιδιαίτερα απίθανο να μπορεί να ελέγχει τα τικς κάθε φορά που αυτά συμβαίνουν. Επίσης, τα περισσότερα παιδιά θα εκδηλώσουν τα περισσότερα τικς στο περιβάλλον που καταναλώνουν τον περισσότερο χρόνο τους, συνήθως στο σπίτι. Αυτό θα πρέπει να αποτελέσει και τον πρώτο στόχο της παρέμβασης.


Βιβλιογραφία:

Buffolano, S. (2008). Coping with Tourette Syndrome: A workbook for kids with Tic Disorders. Oakland, CA: Instant Help.

Chowdhurry, U. (2004). Tics and Tourette Syndrome: A handbook for parents and professionals. London: Jessica Kingsley.

Ludolph, A. G., Roessner, V., Münchau, A., & Müller-Vahl, K. (2012). Tourette syndrome and other tic disorders in childhood, adolescence and adulthood. Deutsches Arzteblatt International, 109(48), 821-828.

Σεμινάρια για επιστήμονες

Σεμινάρια για το κοινό